Site icon Digital Learning Classroom

แนวทางการสร้างสื่อการสอนที่มีประสิทธิภาพ ตอนที่ 2

แชร์เรื่องนี้

แนวทางการสร้างสื่อการสอนที่มีประสิทธิภาพ ตอนที่ 2

แนวทางการสร้างสื่อการสอนที่มีประสิทธิภาพ โดยแบ่งเป็นหัวข้อสำคัญดังนี้

หลักการสร้างสื่อมัลติมีเดียที่มีประสิทธิภาพ

เวลาเราจะสร้างสื่อการสอน สิ่งแรกที่ต้องคำนึงถึงคือผู้เรียนของเรา ต้องรู้ว่าเขาอยู่ในวัยไหน มีพื้นฐานแค่ไหน สนใจอะไร เพื่อที่เราจะได้ออกแบบให้เหมาะสม เช่น ถ้าสอนเด็กประถม เราก็ต้องใช้ภาษาง่ายๆ มีตัวการ์ตูนน่ารัก สีสันสดใส แต่ถ้าสอนนักศึกษา เราก็อาจจะเน้นความเป็นวิชาการมากขึ้น ใช้กรณีศึกษาจริง

เรื่องการสร้างเนื้อหา เราต้องแบ่งเป็นส่วนๆ ให้เป็นระบบ เริ่มจากง่ายไปยาก คิดเหมือนกำลังเล่าเรื่องให้เพื่อนฟัง ต้องมีจุดเริ่มต้นที่น่าสนใจ ชวนติดตาม อาจจะเริ่มด้วยคำถามที่ทำให้คิด หรือยกตัวอย่างที่เจอในชีวิตประจำวัน พอเข้าเนื้อหาก็ต้องมีการยกตัวอย่างที่เข้าใจง่าย เชื่อมโยงกับสิ่งที่ผู้เรียนรู้จัก

ส่วนการทำให้น่าสนใจ เราต้องผสมผสานสื่อหลายๆ อย่างเข้าด้วยกัน ทั้งข้อความ ภาพ เสียง วิดีโอ แต่ต้องระวังไม่ให้รกเกินไป เลือกใส่เฉพาะที่จำเป็น ที่สำคัญคือต้องมีกิจกรรมให้ผู้เรียนได้มีส่วนร่วม เช่น มีเกมให้เล่น มีคำถามให้ตอบ มีภาพให้ลากวาง ไม่ใช่แค่นั่งดูอย่างเดียว

เรื่องการนำเสนอ ต้องคิดเหมือนเราเป็นนักเล่าเรื่อง ต้องมีจังหวะ มีการเว้นช่วง ไม่ใช่ยัดเนื้อหาใส่เข้าไปรวดเดียว ต้องให้เวลาผู้เรียนได้คิด ได้ทำความเข้าใจ มีการทบทวน มีการสรุป

และที่สำคัญที่สุดคือต้องทำให้สนุก ไม่น่าเบื่อ อาจจะแทรกมุขตลก แทรกเรื่องราวที่น่าสนใจ หรือใช้ตัวละครพาดำเนินเรื่อง ให้ผู้เรียนรู้สึกเหมือนกำลังดูรายการสนุกๆ ไม่ใช่กำลังเรียนหนังสือ

สุดท้าย เราต้องไม่ลืมเรื่องการประเมินผล ต้องมีวิธีเช็คว่าผู้เรียนเข้าใจจริงๆ แต่ก็ต้องทำให้สนุก ไม่เครียด อาจจะทำเป็นเกมแข่งขัน หรือให้ทำกิจกรรมกลุ่ม

ทั้งหมดนี้ ถ้าทำได้ดี สื่อการสอนของเราก็จะน่าสนใจ ทำให้ผู้เรียนอยากเรียน และเข้าใจเนื้อหาได้ดีขึ้นครับ 

ผมจะอธิบายหลักการสร้างสื่อมัลติมีเดียที่มีประสิทธิภาพอย่างง่าย ๆ นะครับ

1. หลักการ “น้อยแต่มาก” (Less is More)

2. การผสมผสานสื่อหลากหลายรูปแบบ

ข้อความ

ภาพประกอบ

เสียง

วิดีโอ

3. หลักการจัดวางองค์ประกอบ

4. การสร้างปฏิสัมพันธ์

แทรกคำถามระหว่างเรียน

กิจกรรมเชิงโต้ตอบ

5. การทำให้สื่อเข้าถึงได้ง่าย

ผมจะยกตัวอย่างการสร้างสื่อมัลติมีเดียสำหรับวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง “วัฏจักรน้ำ” สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษานะครับ

การวางแผนสื่อมัลติมีเดีย

1. การเริ่มต้น (Hook)

– เปิดด้วยคำถามชวนคิด “เด็กๆ เคยสงสัยไหมว่าทำไมฝนถึงตก? น้ำที่ตกลงมาเป็นฝนมาจากไหน?”
– แสดงวิดีโอสั้นๆ (15 วินาที) ของปรากฏการณ์ธรรมชาติเกี่ยวกับน้ำ เช่น ฝนตก น้ำทะเลมีคลื่น เมฆลอย

2. เนื้อหาหลัก แบ่งเป็น 4 ส่วน

ส่วนที่ 1 การระเหย

– ภาพเคลื่อนไหวแสดงแสงอาทิตย์ทำให้น้ำระเหย
– เสียงบรรยายอธิบายง่ายๆ “เมื่อแสงอาทิตย์ส่องน้ำ น้ำจะค่อยๆ ระเหยกลายเป็นไอน้ำลอยขึ้นไปในอากาศ”
– มีปุ่มให้คลิกดูตัวอย่างการระเหยในชีวิตประจำวัน เช่น การตากผ้า น้ำในแก้วที่ระเหย

ส่วนที่ 2 การควบแน่น

– แอนิเมชันแสดงไอน้ำลอยขึ้นสู่ท้องฟ้าแล้วรวมตัวเป็นเมฆ
– มีเกมให้นักเรียนลากก้อนไอน้ำมารวมกันเป็นเมฆ
– เสียงเอฟเฟกต์ประกอบเมื่อไอน้ำรวมตัวกัน

ส่วนที่ 3 การกลั่นตัว

– ภาพเคลื่อนไหวแสดงหยดน้ำในเมฆที่รวมตัวกันจนหนักพอจะตกลงมา
– มีปุ่มให้คลิกดูภาพขยายของหยดน้ำ
– เสียงบรรยายเปรียบเทียบกับสิ่งที่เด็กๆ คุ้นเคย เช่น “เหมือนถุงน้ำที่มีน้ำมากจนรับน้ำหนักไม่ไหว”

ส่วนที่ 4 การตกลงมาของน้ำ

– แอนิเมชันแสดงฝนตก น้ำไหลลงสู่แม่น้ำ ทะเล
– เสียงฝนตกประกอบ
– ภาพแสดงการนำน้ำไปใช้ประโยชน์ต่างๆ

3. กิจกรรมเชิงโต้ตอบ

– เกม “จัดเรียงวัฏจักรน้ำ” ให้นักเรียนลากและวางภาพตามลำดับ
– คำถามสั้นๆ แทรกระหว่างเนื้อหาแต่ละส่วน
– ปุ่มให้คลิกดูคำอธิบายเพิ่มเติมในแต่ละขั้นตอน

4. การออกแบบหน้าจอ

– ใช้โทนสีธรรมชาติ (ฟ้า น้ำเงิน ขาว)
– ตัวอักษรขนาดใหญ่ อ่านง่าย
– มีตัวการ์ตูนน่ารักเป็นผู้นำเสนอ
– แถบควบคุมด้านล่าง (เล่น หยุด ย้อนกลับ)

5. การประเมินผล

– แบบทดสอบสั้นๆ ท้ายบท
– เกมจับคู่ภาพกับคำอธิบาย
– ให้นักเรียนเล่าวัฏจักรน้ำด้วยตนเอง โดยคลิกเลือกภาพประกอบ

6. การเข้าถึง

– มีคำบรรยายใต้ภาพ
– สามารถเปิด-ปิดเสียงได้
– มีปุ่มขยายตัวอักษร
– สามารถดูซ้ำได้ไม่จำกัด

 

แหล่งสื่อการเรียนการสอนที่มีคุณภาพและน่าสนใจดังนี้

  1. แหล่งสื่อการเรียนรู้จากหน่วยงานการศึกษาไทย:

แพลตฟอร์มการเรียนรู้ออนไลน์

    แหล่งสื่อการสอนสำหรับครู

      แหล่งสื่อนานาชาติที่น่าสนใจ

        แหล่งทรัพยากรการสอนฟรี

          คำแนะนำในการใช้สื่อเหล่านี้

          1. ควรเลือกสื่อที่เหมาะกับระดับผู้เรียน
          2. ตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหาก่อนนำไปใช้
          3. อาจต้องปรับแต่งให้เหมาะกับบริบทของผู้เรียน
          4. ควรใช้สื่อหลากหลายแหล่งประกอบกัน
          5. ศึกษาลิขสิทธิ์และเงื่อนไขการใช้งาน

          Comments

          comments

          Powered by Facebook Comments

          Exit mobile version