Site icon Digital Learning Classroom

การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ Google Gemini เพื่อการจัดทำข้อตกลงในการพัฒนางาน (PA) ตามมาตรฐานวิชาชีพครูและเกณฑ์ ว9/2564

ดร.อนุศร หงษ์ขุนทด
แชร์เรื่องนี้

การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ Google Gemini เพื่อการจัดทำข้อตกลงในการพัฒนางาน (PA) ตามมาตรฐานวิชาชีพครูและเกณฑ์ ว9/2564

บทนำ: กระบวนทัศน์ใหม่แห่งการพัฒนาวิชาชีพครูในยุคปัญญาประดิษฐ์

ภูมิทัศน์ของการศึกษาไทยกำลังเผชิญกับคลื่นแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ สองกระแสหลักที่ปะทะสังสรรค์กันในปัจจุบัน คือ การปฏิรูประบบการประเมินวิทยฐานะของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ภายใต้หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะ (ว9/2564) หรือที่รู้จักกันในนาม “ระบบ PA” (Performance Agreement) และการก้าวกระโดดของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์สร้างสรรค์ (Generative AI) โดยเฉพาะโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Models – LLMs) อย่าง Google Gemini การบรรจบกันของสองสิ่งนี้มิใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นโอกาสทางยุทธศาสตร์ที่ข้าราชการครูไทยจะต้องปรับตัวและเรียนรู้ เพื่อแปรเปลี่ยนภาระงานด้านเอกสารที่ซับซ้อนให้กลายเป็นกลไกในการยกระดับคุณภาพผู้เรียนอย่างแท้จริง

หลักเกณฑ์ ว9/2564 ถือเป็นการรื้อถอนโครงสร้างการประเมินแบบเดิมที่เน้นการสะสมแฟ้มผลงาน (Paper-based) ไปสู่การประเมินที่เน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน (Outcome-based) และกระบวนการทำงานจริงในห้องเรียน (Performance-based) 1 อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่ตามมาคือความต้องการทักษะในการสังเคราะห์ข้อมูล การออกแบบนวัตกรรมการเรียนรู้ และการเขียนรายงานทางวิชาการที่ต้องมีความแม่นยำ สอดคล้องกับ “ระดับการปฏิบัติที่คาดหวัง” ของแต่ละวิทยฐานะ ซึ่งมีความละเอียดอ่อนและซับซ้อน ในบริบทนี้ Google Gemini จึงมิใช่เพียงเครื่องมืออำนวยความสะดวก แต่เปรียบเสมือน “ผู้ช่วยวิจัยอัจฉริยะ” ที่มีความสามารถในการประมวลผลหลักสูตร วิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ และยกร่างเอกสารทางราชการที่มีความถูกต้องตามระเบียบวิธีวิจัยและระเบียบสารบรรณ

รายงานฉบับนี้มุ่งเน้นที่จะถอดรหัสกระบวนการทำงานร่วมกับ Google Gemini อย่างละเอียดและเป็นระบบ ตั้งแต่ปฐมบทของการทำความเข้าใจโครงสร้างทางเทคนิค การเข้าถึงและตั้งค่าระบบ ไปจนถึงขั้นสูงของการวิศวกรรมคำสั่ง (Prompt Engineering) เพื่อให้ครูไทยสามารถผลิตข้อตกลงในการพัฒนางานที่มีคุณภาพสูง สะท้อนสมรรถนะทางวิชาชีพ และที่สำคัญที่สุดคือ สามารถนำไปปฏิบัติได้จริงเพื่อประโยชน์สูงสุดของผู้เรียน

บทที่ 1: การวิเคราะห์โครงสร้างและพลวัตของเกณฑ์ ว9/2564 (Deconstructing the PA Framework)

ก่อนที่จะนำเทคโนโลยี AI มาประยุกต์ใช้ ความเข้าใจที่ถ่องแท้ในตรรกะและปรัชญาของเกณฑ์ ว9/2564 เป็นสิ่งจำเป็นพื้นฐาน การสั่งงาน AI โดยขาดความเข้าใจในบริบทของระเบียบราชการจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ผิวเผินและใช้งานไม่ได้จริง การวิเคราะห์นี้จะจำแนกองค์ประกอบสำคัญที่ AI จำเป็นต้องรับรู้เพื่อการประมวลผลที่แม่นยำ

1.1 ปรัชญา Back-to-Classroom และนัยต่อการใช้ AI

เกณฑ์ ว9/2564 ถูกออกแบบมาด้วยปรัชญา “Back-to-Classroom” หรือการคืนครูสู่ห้องเรียน โดยลดความสำคัญของการทำวิจัยเล่มหนาที่ไม่ได้นำมาใช้จริง เปลี่ยนเป็นการประเมินผ่าน “คลิปการสอน” และ “ผลลัพธ์ของผู้เรียน” 1

1.2 โครงสร้างทางสถาปัตยกรรมของข้อตกลง PA

เอกสาร PA ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก ซึ่งแต่ละส่วนมีลักษณะเฉพาะที่ต้องการรูปแบบการสั่งงาน (Prompting) ที่แตกต่างกัน:

ส่วนที่ 1: ข้อตกลงในการพัฒนางานตามมาตรฐานตำแหน่ง (Standard Duties)

ส่วนนี้คือ “งานประจำ” (Routine) ที่ต้องทำให้มีคุณภาพ ประกอบด้วย 3 ด้าน 15 ตัวชี้วัด 1:

  1. ด้านการจัดการเรียนรู้ (8 ตัวชี้วัด): ครอบคลุมตั้งแต่การสร้างหลักสูตร, ออกแบบการสอน, จัดกิจกรรม, สร้างสื่อ, วัดผล, วิจัยแก้ปัญหา, จัดบรรยากาศ, และอบรมคุณลักษณะ
  1. ด้านการส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ (4 ตัวชี้วัด): งานธุรการชั้นเรียน, ระบบดูแลช่วยเหลือ, งานวิชาการ, และงานประสานความร่วมมือ
  1. ด้านการพัฒนาตนเองและวิชาชีพ (3 ตัวชี้วัด): การพัฒนาตนเอง, PLC, และการนำความรู้มาใช้

ส่วนที่ 2: ประเด็นท้าทาย (Challenge Issue)

ส่วนนี้คือ “งานพัฒนา” (Development) ที่ต้องแสดงถึงวิสัยทัศน์และการแก้ปัญหา 1 ความสำเร็จของส่วนนี้ขึ้นอยู่กับการเลือก “ประเด็น” ที่คมชัดและการใช้นวัตกรรมที่เหมาะสมกับวิทยฐานะ

1.3 พลวัตของระดับการปฏิบัติที่คาดหวัง (Levels of Practice)

หัวใจสำคัญที่ AI มักจะพลาดหากผู้ใช้ไม่ระบุ คือ “ระดับความลึก” ของเนื้อหาตามวิทยฐานะ การวิเคราะห์ระดับการปฏิบัติตาม ว9/2564 และ ว22/2564 มีความสำคัญยิ่งต่อการกำหนด Keywords ใน Prompt 7:

วิทยฐานะระดับการปฏิบัติคำสำคัญ (Keywords) สำหรับ AI Promptลักษณะงานที่ต้องปรากฏใน PA
ครูผู้ช่วย / ครูปรับประยุกต์ (Apply & Adapt)ปรับปรุง, ประยุกต์ใช้, เลือกใช้, สอดคล้องบริบทการนำแผนการสอนหรือสื่อที่มีอยู่แล้วมาปรับใช้ให้เหมาะกับบริบทห้องเรียน ไม่จำเป็นต้องสร้างใหม่
ครูชำนาญการ (คศ.2)แก้ไขปัญหา (Solve the Problem)แก้ไขปัญหา, ซ่อมเสริม, ลดพฤติกรรม…, แก้ปมด้อยต้องระบุ “ปัญหา” (Pain Point) ของผู้เรียนอย่างชัดเจน และใช้วิธีการเพื่อ “แก้” ปัญหานั้น
ครูชำนาญการพิเศษ (คศ.3)ริเริ่ม พัฒนา (Initiate & Improve)ริเริ่ม, พัฒนา, สร้างสรรค์ขึ้นใหม่, รูปแบบใหม่ต้องไม่ซ้ำแบบเดิม ต้องเป็นการ “สร้าง” สื่อ/นวัตกรรม/โมเดลการสอนใหม่ ๆ ขึ้นมาด้วยตนเอง
ครูเชี่ยวชาญ (คศ.4)คิดค้น ปรับเปลี่ยน (Invent & Transform)คิดค้น, นวัตกรรมต้นแบบ, ปรับเปลี่ยนโครงสร้าง, วิจัย R&Dงานวิจัยที่เข้มข้น สร้างทฤษฎีหรือโมเดลใหม่ที่เปลี่ยนพฤติกรรมการเรียนรู้ทั้งระบบโรงเรียน
ครูเชี่ยวชาญพิเศษ (คศ.5)สร้างการเปลี่ยนแปลง (Create an Impact)ผลกระทบวงกว้าง, เป็นแบบอย่าง, ขยายผล, ระดับชาติงานที่ส่งผลกระทบต่อวงการวิชาการในวงกว้าง เป็นที่ยอมรับระดับประเทศ/นานาชาติ 10

บทที่ 2: สถาปัตยกรรมและศักยภาพของ Google Gemini ในบริบทการศึกษา

การเลือกใช้ Google Gemini เหนือกว่าเครื่องมือ Generative AI อื่นๆ ในบริบทของครูไทย มีเหตุผลทางเทคนิคและเชิงปฏิบัติการหลายประการ โดยเฉพาะการที่สถานศึกษาไทยส่วนใหญ่ผูกติดกับระบบนิเวศของ Google Workspace for Education

2.1 Gemini คืออะไร: จาก Bard สู่ Multimodal AI

Google Gemini คือโมเดลปัญญาประดิษฐ์ยุคใหม่ (Next-generation AI model) ที่ถูกพัฒนาให้เป็น Multimodal คือมีความสามารถในการรับรู้และประมวลผลข้อมูลได้หลายรูปแบบพร้อมกัน ทั้งข้อความ (Text), รูปภาพ (Images), เสียง (Audio), วิดีโอ (Video) และโค้ดคอมพิวเตอร์ (Code) 11

2.2 โมเดลและเวอร์ชัน: Free vs Advanced

การเข้าใจความแตกต่างของโมเดลจะช่วยให้ครูเลือกใช้งานได้เหมาะสมกับภาระงาน 15:

คุณลักษณะGemini (Free Version)Gemini Advanced (Google One AI Premium)
โมเดลพื้นฐานGemini Flash / Pro (บางส่วน)Gemini 1.5 Pro / Ultra
Context Window~32,000 tokens (ประมาณ 25,000 คำไทย)1,000,000+ tokens (รองรับหนังสือได้ทั้งเล่ม)
การอัปโหลดไฟล์รองรับ PDF, Docs, CSV (จำกัดขนาด/จำนวน)รองรับไฟล์ขนาดใหญ่และวิเคราะห์ข้อมูลซับซ้อนได้ลึกกว่า
การเชื่อมต่อ Workspaceจำกัด (ต้องตั้งค่าเปิด Extensions)เชื่อมต่อเต็มรูปแบบใน Docs/Slides/Gmail
ความเหมาะสมงานร่างหนังสือราชการ, แผนการสอนรายชั่วโมง, PA ทั่วไปงานวิจัย คศ.4-5, วิเคราะห์หลักสูตรทั้งโรงเรียน, สร้างสื่อวิดีโอ

สำหรับครูทั่วไปและครูชำนาญการ การใช้งาน Gemini Free Version เพียงพอต่อการจัดทำ PA และแผนการสอน แต่หากเป็นครูวิชาการที่ต้องวิเคราะห์ข้อมูลทั้งโรงเรียน หรือทำผลงานเชี่ยวชาญ การอัปเกรดเป็น Advanced อาจคุ้มค่าต่อเวลาที่ประหยัดได้

บทที่ 3: ขั้นตอนการเข้าถึงและการเตรียมระบบ (Technical Setup)

การเริ่มต้นใช้งาน Gemini ไม่ใช่เพียงการเข้าเว็บไซต์ แต่รวมถึงการตั้งค่าสภาพแวดล้อม (Environment Setup) เพื่อให้การทำงานราบรื่นและปลอดภัย

3.1 การเลือกบัญชีใช้งาน (Account Selection Strategy)

ครูไทยมักมี 2 บัญชี คือ บัญชีส่วนตัว (@gmail.com) และบัญชีองค์กร (.ac.th) 13

3.2 ขั้นตอนการลงทะเบียนและเข้าใช้งาน

  1. เข้าสู่เว็บไซต์: เปิดเบราว์เซอร์ Google Chrome และไปที่ https://gemini.google.com
  2. การยืนยันตัวตน: ล็อกอินด้วย Google Account
  3. การยอมรับข้อตกลง: ระบบจะแสดง Terms of Service โดยเน้นย้ำเรื่องความรับผิดชอบต่อข้อมูลที่ AI สร้างขึ้น และนโยบายความเป็นส่วนตัว ให้กด “I agree”
  4. การตั้งค่าภาษา: เพื่อให้ Gemini เข้าใจบริบทการศึกษาไทยได้ดีที่สุด ควรตรวจสอบว่า Google Account ตั้งค่าภาษาหลักเป็นภาษาไทย หรือพิมพ์สั่งงานด้วยภาษาไทยได้เลย Gemini รองรับภาษาไทยได้ดีเยี่ยม

3.3 การติดตั้งและตั้งค่า Extensions (ส่วนขยาย)

เพื่อให้ Gemini ทำงานเป็น “ผู้ช่วยส่วนตัว” ที่เข้าถึงข้อมูลเก่าของเราได้ ต้องเปิดใช้งาน Extensions 14:

  1. ในหน้าแรกของ Gemini คลิกที่รูปโปรไฟล์ หรือเมนู Settings (ฟันเฟือง)
  2. เลือกเมนู Extensions
  3. เปิดสวิตช์ Google Workspace (เพื่อเชื่อมต่อ Google Docs, Drive, Gmail)

3.4 การใช้งาน Gemini Side Panel ใน Google Chrome

ฟีเจอร์นี้ช่วยให้ครูทำงานแบบ Multitasking ได้ โดยไม่ต้องสลับหน้าจอ 17:

  1. อัปเดต Google Chrome เป็นเวอร์ชันล่าสุด
  2. คลิกที่เมนู “Side panel” (ไอคอนสี่เหลี่ยมแบ่งครึ่ง) ที่มุมขวาบนของเบราว์เซอร์
  3. เลือก “Gemini” จากรายการ
  4. สถานการณ์ตัวอย่าง: ครูเปิดหน้าเว็บราชกิจจานุเบกษา หรือเว็บ ก.ค.ศ. ที่แสดงเกณฑ์ ว9/2564 แล้วเรียก Side Panel ขึ้นมาถามว่า “สรุปสาระสำคัญของเกณฑ์ในหน้านี้ ให้เป็นตารางเปรียบเทียบภาระงานของครูชำนาญการ” AI จะอ่านเนื้อหาในหน้าเว็บและสรุปให้ทันที

บทที่ 4: ศาสตร์และศิลป์แห่งการสร้าง Prompt (Prompt Engineering)

“คุณภาพของคำตอบ ขึ้นอยู่กับคุณภาพของคำถาม” ในวงการ AI เราเรียกสิ่งนี้ว่า Prompt Engineering สำหรับงานเอกสารราชการที่มีรูปแบบตายตัว (Fixed Format) และภาษาที่เป็นทางการ (Formal Language) การเขียน Prompt ต้องมีความแม่นยำและมีโครงสร้าง

4.1 หลักการ 5C สำหรับบริบทครูไทย

จากการสังเคราะห์เทคนิค Prompting Strategies 12 และบริบทการประเมิน 8 ขอเสนอหลักการ 5C สำหรับการเขียน PA:

  1. Context (บริบท): กำหนดบทบาทให้ AI และระบุบริบทของผู้ใช้
  1. Character (บทบาท/วิทยฐานะ): ระบุสถานะของผู้ขอรับการประเมินอย่างละเอียด
  1. Constraint (เงื่อนไข/ข้อจำกัด): ระบุระดับการปฏิบัติที่คาดหวังและโทนภาษา
  1. Content (เนื้อหาเจาะจง): ระบุสาระสำคัญของวิชาหรือปัญหา
  1. Chain of Thought (ลำดับการคิด): สั่งงานเป็นขั้นตอนเพื่อให้ AI คิดอย่างเป็นระบบ

4.2 โครงสร้าง “Master Prompt” สำหรับการเริ่มต้น PA

ครูสามารถนำโครงสร้างนี้ไปปรับใช้ได้ทันที (Copy & Adapt):

คำสั่ง: ช่วยร่างข้อตกลงในการพัฒนางาน (PA) ส่วนที่ [1/2]

บทบาท AI: ผู้เชี่ยวชาญด้านหลักสูตรและการสอน และผู้เชี่ยวชาญเกณฑ์ ว9/2564

ข้อมูลผู้ใช้: ครูวิทยฐานะ [ระบุวิทยฐานะ] สอนวิชา [ระบุวิชา] ชั้น [ระบุชั้น]

เป้าหมาย: ต้องการเขียน [ส่วนที่ 1 งานตามมาตรฐานตำแหน่ง / ส่วนที่ 2 ประเด็นท้าทาย]

ระดับการปฏิบัติ: [ระบุ Keyword ตามวิทยฐานะ เช่น แก้ไขปัญหา]

จุดเน้น/นวัตกรรม: ใช้วิธีการสอนแบบ [ระบุวิธีสอน เช่น Active Learning, 5E] เพื่อแก้ปัญหา/พัฒนา [ระบุเรื่อง]

รูปแบบผลลัพธ์: จัดทำเป็นตาราง Markdown หรือข้อความบรรยายภาษาทางการ พร้อมระบุตัวชี้วัดเชิงปริมาณ (Quantity) และคุณภาพ (Quality) ให้ชัดเจน

4.3 เทคนิคการปรับแต่ง Prompt (Refinement)

บทที่ 5: ปฏิบัติการจัดทำ PA ส่วนที่ 1 (มาตรฐานตำแหน่ง) ด้วย Gemini

ส่วนที่ 1 เป็นส่วนที่แสดงถึงภาระงานพื้นฐาน ซึ่งมักมีความซ้ำซ้อนและใช้เวลาในการเขียนนาน Gemini สามารถช่วยลดเวลานี้ได้มหาศาล

5.1 การร่างงานด้านการจัดการเรียนรู้ (8 ตัวชี้วัด)

โจทย์: เขียนงานสอนที่แสดงถึงการสร้างและพัฒนาหลักสูตร การออกแบบหน่วยเรียนรู้ และการแก้ปัญหาผู้เรียน

Prompt Example (สำหรับครูชำนาญการพิเศษ – วิทย์ ม.2):

*”ช่วยร่างตาราง PA ส่วนที่ 1 ด้านที่ 1 การจัดการเรียนรู้ ทั้ง 8 ตัวชี้วัด สำหรับครูชำนาญการพิเศษ วิชาวิทยาศาสตร์ ม.2 โดยเน้นการ ‘ริเริ่ม พัฒนา’ หลักสูตรวิชาเพิ่มเติมเรื่อง ‘พลังงานทดแทนในชุมชน’

  1. สร้างและพัฒนาหลักสูตร: ริเริ่มรายวิชาใหม่ที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น
  2. ออกแบบการจัดการเรียนรู้: ใช้กระบวนการ STEAM Education
  3. จัดกิจกรรม: เน้นผู้เรียนลงมือปฏิบัติ (Active Learning) 100%
  4. สร้างสื่อ: พัฒนาชุดสื่อ Multimedia และ AR
  5. วัดผล: ใช้การประเมินตามสภาพจริง (Authentic Assessment)
  6. วิจัย: ทำวิจัยในชั้นเรียนเรื่องการพัฒนาเจตคติต่อวิทยาศาสตร์
  7. บรรยากาศ: สร้างบรรยากาศเชิงบวกที่กระตุ้นการคิด
  8. อบรมบ่มนิสัย: สอดแทรกคุณธรรมเรื่องความรับผิดชอบและจิตสาธารณะ
    ขอผลลัพธ์ในรูปแบบตาราง: งาน (Tasks), ผลลัพธ์ (Outcomes), ตัวชี้วัด (Indicators)”*

Insight: สังเกตการใช้คำว่า “ริเริ่ม” และ “พัฒนา” ควบคู่กับชื่อนวัตกรรม (AR, STEAM) สิ่งนี้จะช่วยให้กรรมการประเมินเห็นภาพความเชี่ยวชาญ

5.2 การร่างงานด้านการส่งเสริมและสนับสนุน (4 ตัวชี้วัด)

โจทย์: งานระบบดูแลฯ และงานธุรการ

Prompt Example:

“ร่างข้อความด้านที่ 2 การส่งเสริมและสนับสนุน สำหรับครูมัธยม โดยระบุถึงการนำเทคโนโลยีมาใช้บริหารจัดการข้อมูล เช่น การใช้ Google Forms ในการเยี่ยมบ้านนักเรียนออนไลน์ และการใช้ระบบ Dashboard ติดตามการมาเรียน เพื่อให้สอดคล้องกับยุคดิจิทัล และสะท้อนการทำงานที่เป็นระบบ”

5.3 การร่างงานด้านการพัฒนาตนเองและวิชาชีพ (3 ตัวชี้วัด)

โจทย์: การอบรมและ PLC

Prompt Example:

“เขียนแผนงานด้านที่ 3 การพัฒนาตนเอง โดยเน้นการเข้าร่วมอบรมหลักสูตร ‘AI for Education’ และการเป็นผู้นำวง PLC ในโรงเรียน เพื่อนำองค์ความรู้มาสร้างนวัตกรรมการสอนแบบ Personalized Learning”

บทที่ 6: ยุทธวิธีการเขียน PA ส่วนที่ 2 (ประเด็นท้าทาย) ตามวิทยฐานะ

ส่วนนี้คือจุดชี้ขาดผลการประเมิน การใช้ AI ในส่วนนี้ต้องเน้นความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) และความสอดคล้อง (Consistency) 1

6.1 การตั้งชื่อประเด็นท้าทาย (The Naming Game)

ชื่อเรื่องที่ดีต้องประกอบด้วย: [นวัตกรรม/วิธีแก้ปัญหา] + [เรื่อง/เนื้อหา] + [กลุ่มเป้าหมาย]

Prompt:

“ช่วยเสนอชื่อประเด็นท้าทาย 5 ชื่อ สำหรับครูภาษาไทย ม.1 วิทยฐานะ [ระบุ] ที่ต้องการแก้ปัญหานักเรียนอ่านจับใจความไม่แตกฉาน โดยใช้เทคนิคบันได 6 ขั้น หรือสื่อทำมือ”

6.2 ตัวอย่าง Prompt ตามระดับวิทยฐานะ

กรณีศึกษา 1: ครู (ไม่มีวิทยฐานะ) -> ระดับ “ปรับประยุกต์”

Prompt: “เขียนประเด็นท้าทายวิชาคณิตศาสตร์ ป.4 เรื่อง การคูณ ระดับ ‘ปรับประยุกต์’ โดยนำเกมบิงโกการคูณและการท่องสูตรคูณประกอบจังหวะ (ที่มีอยู่แล้ว) มาปรับใช้เพื่อแก้ปัญหานักเรียนท่องสูตรคูณไม่ได้”

กรณีศึกษา 2: ครูชำนาญการ (คศ.2) -> ระดับ “แก้ไขปัญหา”

Prompt: “เขียนประเด็นท้าทายวิชาสังคมศึกษา ม.3 ระดับ ‘แก้ไขปัญหา’ โดยระบุสภาพปัญหาคือนักเรียนขาดความสนใจในประวัติศาสตร์ไทย จึงต้องการแก้ปัญหาโดยใช้สื่อการสอนบอร์ดเกมประวัติศาสตร์ (History Board Game) เพื่อกระตุ้นความสนใจและยกระดับผลสัมฤทธิ์”

กรณีศึกษา 3: ครูชำนาญการพิเศษ (คศ.3) -> ระดับ “ริเริ่ม พัฒนา”

Prompt: “เขียนประเด็นท้าทายวิชาเคมี ม.5 ระดับ ‘ริเริ่ม พัฒนา’ โดยต้องการริเริ่มรูปแบบการสอนใหม่ (Instructional Model) ชื่อว่า ‘Chem-Insight Model’ ที่ผสมผสานการทดลองจริงกับการจำลองโมเลกุล 3D เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ขั้นสูง”

กรณีศึกษา 4: ครูเชี่ยวชาญ (คศ.4) -> ระดับ “คิดค้น ปรับเปลี่ยน”

Prompt: “เขียนประเด็นท้าทายระดับ ‘คิดค้น ปรับเปลี่ยน’ สำหรับผู้อำนวยการสถานศึกษา หรือครูเชี่ยวชาญ โดยมุ่งเน้นการคิดค้น ‘ระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลทั้งระบบโรงเรียน’ (Whole School Digital Ecosystem) เพื่อปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กรและยกระดับคุณภาพผู้เรียนทั้งโรงเรียน โดยมีการวิจัยและพัฒนา (R&D) รองรับ”

6.3 การเขียนผลลัพธ์ที่คาดหวัง (Expected Outcomes)

Gemini ช่วยแปลงเป้าหมายนามธรรมให้เป็นตัวเลขได้

Prompt:

*”ช่วยกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs) สำหรับประเด็นท้าทายข้างต้น

บทที่ 7: เครื่องมือขั้นสูงและการเชื่อมโยงกระบวนงาน (Workflow Integration)

เมื่อได้เนื้อหาจาก Gemini แล้ว การนำไปใช้งานจริงต้องอาศัยเครื่องมือเสริมเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด

7.1 เทคนิค Export to Google Docs เพื่อจัดรูปแบบ

เมื่อ Gemini สร้างตาราง PA ให้แล้ว:

  1. เลื่อนลงไปที่ท้ายข้อความตอบกลับ
  2. คลิกปุ่ม Share & export (ไอคอนลูกศร)
  3. เลือก Export to Docs
  4. ระบบจะแจ้งว่า “New document created” ให้คลิก Open docs
  5. ข้อดี: ตารางจะไม่เบี้ยว หัวข้อจะเป็น Heading styles อัตโนมัติ พร้อมสำหรับการจัดหน้าตามแบบฟอร์มราชการ (PA1) 18

7.2 การตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact Check)

ใน PA ส่วนที่ต้องอ้างอิงมาตรฐานตัวชี้วัด หรือทฤษฎีการศึกษา:

  1. คลิกปุ่ม G (Double-check response) ท้ายข้อความ
  2. Gemini จะไฮไลท์ข้อความ:
  1. ความสำคัญ: ช่วยป้องกันการเขียนตัวชี้วัดผิด หรืออ้างกฎหมายผิดมาตรา ซึ่งเป็นจุดตายในการประเมิน 25

7.3 การอัปโหลดไฟล์หลักฐาน (Evidence Based)

ครูสามารถอัปโหลดภาพถ่ายกิจกรรมการสอน หรือไฟล์เกียรติบัตร เพื่อให้ Gemini ช่วยเขียนคำบรรยายใต้ภาพ (Caption) สำหรับภาคผนวกของ PA หรือ SAR

Prompt:

(อัปโหลดรูปการสอน) “ช่วยเขียนคำบรรยายภาพนี้สำหรับใส่ในเล่ม PA โดยใช้ภาษาทางการ ระบุว่าเป็นกิจกรรม Active Learning ที่ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์” 26

7.4 การใช้ตารางเปรียบเทียบข้อมูล (Comparative Analysis Table)

การนำเสนอข้อมูลเปรียบเทียบก่อน-หลังการใช้นวัตกรรมใน PA ส่วนที่ 2 เป็นสิ่งที่กรรมการต้องการเห็น Gemini สามารถสร้างตารางนี้ได้ดีเยี่ยม

หัวข้อเปรียบเทียบก่อนการใช้นวัตกรรมหลังการใช้นวัตกรรม (คาดหวัง)
พฤติกรรมการเรียนรู้นักเรียนเป็นผู้รับฟัง (Passive)นักเรียนเป็นผู้ลงมือทำ (Active)
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคะแนนเฉลี่ยร้อยละ 65คะแนนเฉลี่ยร้อยละ 80
ทักษะกระบวนการปฏิบัติการทดลองตามคู่มือออกแบบการทดลองได้ด้วยตนเอง

บทที่ 8: จริยธรรม การตรวจสอบ และบทสรุป

8.1 ข้อควรระวังเรื่อง Hallucination (อาการหลอนของ AI)

AI อาจสร้าง “ชื่อโรงเรียนปลอม” “รหัสวิชาปลอม” หรือ “ทฤษฎีปลอม” ขึ้นมาเพื่อเติมเต็มประโยค ผู้ใช้ต้อง:

8.2 ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล (Data Privacy)

กฎเหล็ก: ห้ามกรอก “ชื่อ-นามสกุลจริง” “เลขประจำตัวประชาชน” หรือ “ข้อมูลอ่อนไหว” ของนักเรียนลงใน Prompt ของ Gemini เวอร์ชันส่วนตัว (Public Free Version)

8.3 บทสรุป: จากผู้ใช้งาน สู่ผู้ควบคุม (From User to Conductor)

การเข้ามาของ Google Gemini ในกระบวนการจัดทำ PA ไม่ได้มาเพื่อทดแทนบทบาทของครู แต่มาเพื่อปลดล็อกพันธนาการจากงานธุรการที่ซ้ำซ้อน ครูผู้ชาญฉลาดจะเปลี่ยนบทบาทจาก “ผู้ผลิตเอกสาร” มาเป็น “วาทยกร” (Conductor) ที่ควบคุมให้ AI บรรเลงบทเพลงแห่งข้อมูลตามท่วงทำนองที่ต้องการ

ความสำเร็จของการทำ PA ตามเกณฑ์ ว9/2564 ไม่ได้อยู่ที่ความหนาของเอกสาร หรือความสวยงามของภาษาที่ AI รังสรรค์ให้ แต่อยู่ที่ว่า “สิ่งที่เขียนนั้น ได้เกิดขึ้นจริงในห้องเรียนและส่งผลต่อผู้เรียนหรือไม่” AI ช่วยเราวางแผน ช่วยเราคิด และช่วยเราเขียน แต่ “การสอน” ด้วยหัวใจ และ “สายสัมพันธ์” ระหว่างครูกับศิษย์ เป็นสิ่งที่ปัญญาประดิษฐ์รุ่นไหนก็ไม่อาจทำแทนได้

ขอให้คู่มือฉบับนี้เป็นเข็มทิศนำทางให้ข้าราชการครูไทยทุกท่าน ก้าวผ่านช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงนี้ไปได้อย่างมั่นคง และใช้เทคโนโลยีเป็นฐานรากในการสร้างสรรค์นวัตกรรมการศึกษาเพื่ออนาคตของเด็กไทยสืบไป

หมายเหตุ: ข้อมูลทางเทคนิคและกฎระเบียบอ้างอิงตามเอกสาร ว9/2564, ว22/2564 ของสำนักงาน ก.ค.ศ. และคุณสมบัติของ Google Gemini ณ ปีการศึกษา 2567-2568

Works cited

  1. หลักเกณฑ์ ว 9 PA | PDF – Scribd, accessed January 23, 2026, https://www.scribd.com/document/788653882/%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%93%E0%B8%91-%E0%B8%A7-9-PA
  2. หลักเกณฑ์และวิธีการประเมิน ตาแหน่งและวิทยฐานะ ข้าราชการและบุคลากรทางการศึกษา – สำนักงาน เขต พื้นที่ การ ศึกษา ประถม ศึกษา ชุมพร เขต 1, accessed January 23, 2026, https://www.cpn1.go.th/wp-content/uploads/2023/03/%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%8C%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%99-%E0%B8%A79_64-.pdf
  3. คำชี้แจง การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการประเมิน, accessed January 23, 2026, https://ptschool.thai.ac/client-upload/ptschool/uploads/files/PAdescription_byotepc.pdf
  4. ตัวอย่างการใช้ AI สั่ง Prompt เขียนแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบ 7E เรื่องการวิเคราะห์กราฟความเร็วกับเวลา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 » – Digital Learning Classroom, accessed January 23, 2026, https://krukob.com/web/ai-14/
  5. กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น, accessed January 23, 2026, https://www.nakoonyai.go.th/wp-content/uploads/2023/11/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2-PA.pdf
  6. – 45 – แบบข้อตกลงในการพัฒนางาน (PA), accessed January 23, 2026, https://mrws.ac.th/2021/wp-content/uploads/2022/09/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%99-%E0%B8%A7PA-%E0%B8%84%E0%B8%A8.3.pdf
  7. คู่มือ PA ครู ว9 – ดาวน์โหลดหนังสือ | 101-150 หน้า | AnyFlip, accessed January 23, 2026, https://anyflip.com/tbund/ehbv/basic/101-150
  8. แนวทางการเลือกหัวข้อวิจัยและพัฒนานวัตกรรมเพื่อเลื่อนวิทยฐานะครูเชี่ยวชาญ (ว 9/2564): ยุทธศาสตร์การตีความ ‘คิดค้น ปรับเปลี่ยน’ ให้โดนใจกรรมการ » – Digital Learning Classroom, accessed January 23, 2026, https://krukob.com/web/%E0%B9%81%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A7%E0%B8%B4/
  9. แจกไฟล์ตัวอย่าง “ประเด็นท้าทาย” วPA (ไฟล์ Word แก้ไขได้) ครบทุกกลุ่มสาระฯ ตรงตามเกณฑ์ ว9/2564 อัปเดตปีงบประมาณ 2569 – ครูเชียงราย, accessed January 23, 2026, https://www.kruchiangrai.net/2026/01/03/%E0%B9%81%E0%B8%88%E0%B8%81%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%A5%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87-%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87/
  10. หลักเกณฑ์ ว 9/2564 – สำนักงาน เขต พื้นที่ การ ศึกษา ประถม ศึกษา ชุมพร เขต 1, accessed January 23, 2026, https://www.cpn1.go.th/wp-content/uploads/2021/06/%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%8C-%E0%B8%A7-9-PA.pdf
  11. Document understanding | Gemini API | Google AI for Developers, accessed January 23, 2026, https://ai.google.dev/gemini-api/docs/document-processing
  12. Prompt design strategies | Gemini API | Google AI for Developers, accessed January 23, 2026, https://ai.google.dev/gemini-api/docs/prompting-strategies
  13. Get started with Google Workspace with Gemini – Business / Enterprise, accessed January 23, 2026, https://support.google.com/docs/answer/13952129?hl=en&co=DASHER._Family%3DBusiness-Enterprise
  14. Collaborate with Gemini in Google Sheets (Workspace Labs) – Google Docs Editors Help, accessed January 23, 2026, https://support.google.com/docs/answer/14218565?hl=en
  15. Google AI Pro & Ultra — get access to Gemini 3 Pro & more, accessed January 23, 2026, https://gemini.google/subscriptions/
  16. Google Gemini Free limits: message caps, file upload rules, and model restrictions in mid-2025 and beyond – Data Studios, accessed January 23, 2026, https://www.datastudios.org/post/google-gemini-free-limits-message-caps-file-upload-rules-and-model-restrictions-in-mid-2025-and-b
  17. Use the side panel to collaborate with Gemini – Google Workspace Learning Center, accessed January 23, 2026, https://support.google.com/a/users/answer/15146419?hl=en
  18. Collaborate with Gemini in Google Docs (Workspace Labs), accessed January 23, 2026, https://support.google.com/docs/answer/14206696?hl=en
  19. Gemini in Chrome | The next generation of AI in Chrome – Google, accessed January 23, 2026, https://www.google.com/chrome/ai-innovations/
  20. The “Gemini in Chrome” Side Panel is VASTLY superior to the Web App (especially on modern laptops). Here’s why. IMO. : r/GoogleGeminiAI – Reddit, accessed January 23, 2026, https://www.reddit.com/r/GoogleGeminiAI/comments/1qgkor2/the_gemini_in_chrome_side_panel_is_vastly/
  21. Writing Effective AI Prompts for Business | Gemini for Workspace, accessed January 23, 2026, https://workspace.google.com/resources/ai/writing-effective-prompts/
  22. แจก Prompt ตัวอย่าง! สร้างข้อตกลง PA1 สำหรับครูมัธยม ด้วย AI ฉบับราชการ, accessed January 23, 2026, https://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/97206-edu-
  23. Export responses from Gemini Apps – Computer – Google Help, accessed January 23, 2026, https://support.google.com/gemini/answer/14184041?hl=en&co=GENIE.Platform%3DDesktop
  24. Export responses from Gemini Apps – Android – Google Help, accessed January 23, 2026, https://support.google.com/gemini/answer/14184041?hl=en&co=GENIE.Platform%3DAndroid
  25. Fact-check statements with an ADK AI agent and Gemini model | Apps Script, accessed January 23, 2026, https://developers.google.com/apps-script/samples/custom-functions/fact-check
  26. Gemini in Google Docs, accessed January 23, 2026, https://workspace.google.com/products/docs/ai/
  27. Files API | Gemini API – Google AI for Developers, accessed January 23, 2026, https://ai.google.dev/gemini-api/docs/files
  28. Upload & analyze files in Gemini Apps – Computer – Google Help, accessed January 23, 2026, https://support.google.com/gemini/answer/14903178?hl=en&co=GENIE.Platform%3DDesktop
Post Views: 7

Comments

comments

Powered by Facebook Comments

Exit mobile version