เทคนิคการประเมินความต้องการจำเป็น (PNI) ในงานวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการนิเทศการศึกษา: สู่การบรรลุวิทยฐานะศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญภายใต้กระบวนทัศน์ “คิดค้นและปรับเปลี่ยน”

ดร.อนุศร หงษ์ขุนทด
ศึกษานิเทศก์ วิทยฐานะศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ สพม.นครราชสีมา
Musicmankob@gmail.com 

__________________________________

บทนำ: บริบทใหม่ของการนิเทศการศึกษาและมาตรฐานวิทยฐานะเชี่ยวชาญ

ในยุคความผันผวนและความซับซ้อนของการจัดการศึกษา กระบวนทัศน์ของการนิเทศการศึกษาได้ปรับเปลี่ยนจากรูปแบบการตรวจสอบและควบคุม (Inspection and Control) ไปสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวก โค้ช และผู้นำทางวิชาการ (Facilitator, Coach, and Academic Leader) ที่มีภารกิจหลักในการยกระดับคุณภาพการศึกษาเชิงระบบ¹ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำแหน่งศึกษานิเทศก์ (ว11/2564) ของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) ได้กำหนดระดับการปฏิบัติที่คาดหวังสำหรับ “วิทยฐานะเชี่ยวชาญ” ไว้ที่การ “คิดค้นและปรับเปลี่ยน” (Invent and Transform)⁴ ความคาดหวังในระดับนี้เรียกร้องให้ศึกษานิเทศก์ก้าวข้ามการเป็นเพียงผู้แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า (Problem Solver) ไปสู่การเป็นนวัตกรทางวิชาการ (Academic Innovator) ที่สามารถริเริ่มสร้างสรรค์รูปแบบหรือกระบวนการนิเทศแบบใหม่ที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน (Invent) ควบคู่ไปกับการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอนให้เกิดผลกระทบเชิงบวกอย่างถอนรากถอนโคน (Transform)⁷

จุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุดในการนำไปสู่การคิดค้นนวัตกรรมที่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุดและมีน้ำหนักทางวิชาการ คือกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่เรียกว่า “การประเมินความต้องการจำเป็น” (Needs Assessment) การระบุช่องว่าง (The Gap) ระหว่างสภาพที่คาดหวัง (What should be) และสภาพที่เป็นอยู่จริง (What is) อย่างเป็นระบบ ถือเป็นเส้นแบ่งที่ชัดเจนระหว่างการคาดเดาปัญหาด้วยอคติส่วนตัว (Guesswork) กับการวิจัยและพัฒนาบนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ (Evidence-Based Research and Development)⁷ รายงานคู่มือฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางเชิงลึกสำหรับศึกษานิเทศก์ระดับเชี่ยวชาญ ในการบูรณาการเทคนิค Modified Priority Needs Index () เข้ากับกระบวนการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการนิเทศ โดยมุ่งเน้นการอธิบายกลไกทางสถิติ การแปลความหมาย การเชื่อมโยงกับทฤษฎีการนิเทศระดับสากล และกลยุทธ์การนำเสนอผลงานทางวิชาการเพื่อให้ผ่านเกณฑ์การประเมินด้านที่ 3 ที่ร้อยละ 75 ขึ้นไป⁴

การตีความกระบวนทัศน์ “คิดค้นและปรับเปลี่ยน” (Invent and Transform)

ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนประการหนึ่งในการขอเลื่อนวิทยฐานะเชี่ยวชาญคือ การนำกระบวนการหรือแพลตฟอร์มการนิเทศที่มีผู้สร้างไว้แล้วมาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ปัญหาในบริบทของตนเอง ซึ่งในทางวิชาการแล้ว การดำเนินการดังกล่าวตอบสนองเพียงความคาดหวังในระดับ “ริเริ่ม พัฒนา” (Originate and Improve) ของวิทยฐานะชำนาญการพิเศษเท่านั้น⁶ การประเมินในระดับ “คิดค้นและปรับเปลี่ยน” เรียกร้องคุณลักษณะทางวิชาการที่ลึกซึ้งและซับซ้อนกว่านั้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งสามารถอธิบายได้ผ่านมิติของการสร้างองค์ความรู้ใหม่และการสร้างผลกระทบเชิงระบบ⁷

การคิดค้น (Invent) ในที่นี้หมายถึงกระบวนการวิจัยและพัฒนาเพื่อสร้างสรรค์รูปแบบการนิเทศ (Supervision Model) กระบวนการ (Process) หรือระบบกลไก (Mechanism) ใหม่ที่ไม่เคยมีการใช้มาก่อน หรือเกิดจากการสังเคราะห์ทฤษฎีข้ามศาสตร์ (Interdisciplinary Synthesis) ยกตัวอย่างเช่น การนำแนวคิดการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) มาผสานรวมกับการนิเทศแบบคลินิก (Clinical Supervision) ก่อให้เกิดโมเดลนวัตกรรมใหม่ที่มีขั้นตอนและเครื่องมือเฉพาะตัว⁷ ในขณะที่การปรับเปลี่ยน (Transform) มุ่งเน้นไปที่การนำนวัตกรรมที่คิดค้นขึ้นนั้นไปสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง (Systemic Change) เปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์การสอนของครู (Paradigm Shift) จากการสอนแบบบรรยายไปสู่การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก และส่งผลลัพธ์สุดท้ายไปสู่การยกระดับคุณภาพผู้เรียนอย่างเป็นรูปธรรม⁸ นอกจากนี้ นวัตกรรมในระดับเชี่ยวชาญจะต้องมีความสามารถในการถ่ายทอด (Transferability) สูง กล่าวคือมีหลักการ ทฤษฎีรองรับ และมีคู่มือการใช้งานที่ชัดเจนจนสามารถนำไปใช้เป็นแบบอย่าง (Best Practice) ให้สถานศึกษาหรือหน่วยงานอื่นนำไปปรับใช้และขยายผลได้⁷

วิทยฐานะ	ระดับการปฏิบัติที่คาดหวัง	ลักษณะของงานวิจัยและนวัตกรรมการนิเทศ	ความลึกซึ้งของผลลัพธ์ (Impact)
ชำนาญการ	แก้ไขปัญหา (Solve the Problem)	นำวิธีการหรือสื่อที่มีอยู่แล้วมาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ปัญหาในห้องเรียนหรือสถานศึกษา	ครูและผู้เรียนได้รับการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในระยะสั้น
ชำนาญการพิเศษ	ริเริ่ม พัฒนา (Originate and Improve)	ปรับปรุงเครื่องมือ กระบวนการ หรือรูปแบบเดิมให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นกว่าเดิม	ครูมีสมรรถนะดีขึ้น เกิดการพัฒนาเป็นเครือข่ายระดับสถานศึกษา
เชี่ยวชาญ	คิดค้น ปรับเปลี่ยน (Invent and Transform)	วิจัยและพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบใหม่ (R&D) บูรณาการข้ามศาสตร์ สร้างนวัตกรรมที่ไม่เคยมีมาก่อน	สร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ (Systemic Change) ครูและผู้เรียนเกิดการพัฒนาอย่างก้าวกระโดด สามารถเป็นต้นแบบได้

ตารางข้างต้นแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างเชิงระดับอย่างชัดเจน⁶ ดังนั้น ในการออกแบบงานวิจัย ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญจะต้องเริ่มต้นจากการกำหนด “ช่องว่าง” (The Gap) ที่ทรงพลังและมีหลักฐานเชิงประจักษ์สนับสนุน เครื่องมือทางสถิติที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในการพิสูจน์ช่องว่างดังกล่าวเพื่อนำไปสู่การคิดค้นนวัตกรรม คือเทคนิคการประเมินความต้องการจำเป็นด้วย ⁷

ทฤษฎีและรากฐานทางคณิตศาสตร์ของการประเมินความต้องการจำเป็นด้วย

การประเมินความต้องการจำเป็น (Needs Assessment) เป็นกระบวนการประเมินอย่างเป็นระบบเพื่อหาความแตกต่าง (Discrepancy) ระหว่าง “สภาพที่คาดหวังหรือสภาพที่ควรจะเป็น” (I: Importance / Expected) กับ “สภาพที่เป็นจริงในปัจจุบัน” (D: Degree of Success / Current Status)¹⁰ แนวคิดดั้งเดิมของการประเมินความต้องการจำเป็นถูกพัฒนาขึ้นโดยนักวิชาการชั้นนำเช่น Kaufman & English และ Borich ซึ่งใช้สูตรง่ายๆ ในการหาช่องว่างคือ การนำค่าความคาดหวังลบด้วยค่าสภาพที่เป็นจริง ()¹⁷

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดที่สำคัญของสูตร ดั้งเดิมคือ ความล้มเหลวในการสะท้อนความสำคัญเชิงสัมพัทธ์ (Relative Importance) หากมีรายการประเมินสองรายการที่มีผลต่าง เท่ากัน สูตรดั้งเดิมจะจัดลำดับความสำคัญให้เท่ากัน แต่ในความเป็นจริง หากรายการหนึ่งมีสภาพการปฏิบัติจริง (D) ที่ต่ำต้อยกว่ามาก ความจำเป็นในการเร่งเข้าไปพัฒนาย่อมต้องมีสูงกว่า เพื่อแก้ปัญหานี้ ศาสตราจารย์ ดร.นงลักษณ์ วิรัชชัย และ ศาสตราจารย์ ดร.สุวิมล ว่องวาณิช ได้คิดค้นและปรับปรุงสูตรทางสถิติใหม่ให้เป็น Priority Needs Index Modified ()¹⁷ โดยมีสมการทางคณิตศาสตร์ดังนี้:

ในสมการนี้ การนำค่าสภาพที่เป็นจริง (D) มาเป็นตัวหาร ทำหน้าที่เป็นตัวถ่วงน้ำหนัก (Weighting Factor) ที่ยอดเยี่ยมเพื่อควบคุมขนาดของความต้องการจำเป็นให้อยู่ในพิสัยที่เหมาะสมและให้ความหมายเชิงเปรียบเทียบที่แม่นยำขึ้น²⁰ กลไกนี้อธิบายได้ว่า หากรายการประเมินใดที่ผู้รับการนิเทศมีสภาพปัจจุบัน (D) อยู่ในระดับที่ต่ำมาก ตัวหารในสมการจะน้อย ส่งผลให้ค่า พุ่งสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ค่าที่พุ่งสูงขึ้นนี้สะท้อนให้เห็นถึง “ความวิกฤต” หรือ “ความต้องการจำเป็นเร่งด่วน” ที่องค์กรต้องจัดสรรทรัพยากรและสร้างนวัตกรรมเข้าไปแก้ไขทันที การประยุกต์ใช้สูตรขั้นสูงนี้ในรายงานผลงานทางวิชาการด้านที่ 3 ของวิทยฐานะเชี่ยวชาญ เป็นการแสดงออกถึงความลุ่มลึกและความถูกต้องตามหลักวิชาการ (Academic Validity) ซึ่งเป็นตัวชี้วัดที่ให้คะแนนสูงถึง 20 คะแนนเต็มตามเกณฑ์การประเมินของ ก.ค.ศ.⁴

กระบวนการดำเนินงานวิจัยประเมินความต้องการจำเป็นอย่างเป็นระบบ

การสร้างผลงานวิจัยในระดับ “เชี่ยวชาญ” ต้องแสดงให้เห็นถึงความเป็นระบบทางวิทยาศาสตร์ที่รัดกุม (Systematic and Rigorous Approach) กระบวนการวิจัยประเมินความต้องการจำเป็นประกอบด้วยขั้นตอนการดำเนินงานที่สลับซับซ้อนและเชื่อมโยงกัน 5 ขั้นตอนหลัก ซึ่งผู้วิจัยต้องออกแบบและดำเนินการอย่างละเอียด⁹

ขั้นตอนแรกคือการศึกษาสิ่งที่มุ่งหวัง (What Should Be) ศึกษานิเทศก์ต้องดำเนินการทบทวนวรรณกรรม นโยบายระดับชาติ หรือแนวโน้มการจัดการศึกษาระดับโลก (เช่น ทักษะในศตวรรษที่ 21, การเรียนรู้เชิงรุก, การบูรณาการปัญญาประดิษฐ์) เพื่อสร้างกรอบแนวคิด (Conceptual Framework) และสกัดตัวแปรหรือสมรรถนะที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับครูผู้รับการนิเทศ การกำหนดกรอบแนวคิดที่ล้ำสมัยนี้จะเป็นเข็มทิศกำหนดทิศทางของนวัตกรรมที่จะถูก “คิดค้น” ในภายหลัง²²

ขั้นตอนที่สองคือการสร้างและหาคุณภาพเครื่องมือวิจัยเพื่อศึกษาสภาพที่เป็นอยู่จริง (What Is) ผู้วิจัยต้องพัฒนาแบบสอบถามแบบตอบสนองคู่ (Dual-Response Questionnaire) โดยใช้มาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 5 ระดับตามแนวคิดของลิเคิร์ท (Likert Scale) การหาคุณภาพเครื่องมือวิจัยถือเป็นส่วนสำคัญยิ่งในระดับวิทยฐานะเชี่ยวชาญ เครื่องมือต้องผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity) จากผู้เชี่ยวชาญไม่น้อยกว่า 3-5 ท่าน โดยพิจารณาจากค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ซึ่งต้องมีค่าไม่ต่ำกว่า 0.50 ขึ้นไป จากนั้นจึงนำไปทดลองใช้ (Try-out) กับกลุ่มประชากรที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับกลุ่มตัวอย่าง เพื่อคำนวณหาค่าความเชื่อมั่น (Reliability) ด้วยวิธีการหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค (Cronbach’s Alpha) ซึ่งในทางสถิติที่ยอมรับได้ควรมีค่าตั้งแต่ 0.80 ขึ้นไป²⁴

ระดับคะแนน (Likert Scale)	การแปลความหมายสภาพที่คาดหวัง (Importance)	การแปลความหมายสภาพที่เป็นจริง (Degree of Success)	ช่วงคะแนนเฉลี่ยการแปลผล
5	มีความสำคัญ/ความต้องการในระดับมากที่สุด	มีการปฏิบัติ/สถานภาพจริงในระดับมากที่สุด	4.51 – 5.00
4	มีความสำคัญ/ความต้องการในระดับมาก	มีการปฏิบัติ/สถานภาพจริงในระดับมาก	3.51 – 4.50
3	มีความสำคัญ/ความต้องการในระดับปานกลาง	มีการปฏิบัติ/สถานภาพจริงในระดับปานกลาง	2.51 – 3.50
2	มีความสำคัญ/ความต้องการในระดับน้อย	มีการปฏิบัติ/สถานภาพจริงในระดับน้อย	1.51 – 2.50
1	มีความสำคัญ/ความต้องการในระดับน้อยที่สุด	มีการปฏิบัติ/สถานภาพจริงในระดับน้อยที่สุด	1.00 – 1.50

ตารางข้างต้นแสดงเกณฑ์การแปลความหมายของคะแนนจากแบบสอบถาม โดยใช้เกณฑ์อันตรภาคชั้นเท่ากันตามแนวทางของ Best (1977)¹⁷

ขั้นตอนที่สามมุ่งเน้นไปที่การกำหนดประชากรและการสุ่มตัวอย่าง การวิจัยเพื่ออ้างอิงไปยังประชากรวงกว้างจำเป็นต้องมีขนาดตัวอย่างที่สะท้อนความน่าเชื่อถือทางสถิติ ผู้วิจัยระดับเชี่ยวชาญควรใช้สูตรการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ได้มาตรฐาน เช่น ตารางสำเร็จรูปของ Krejcie & Morgan หรือสูตรของ Taro Yamane ควบคู่ไปกับการใช้เทคนิคการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Random Sampling) หรือการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ (Stratified Random Sampling) เพื่อให้ได้กลุ่มตัวอย่างครูหรือผู้บริหารสถานศึกษาที่เป็นตัวแทนของเขตพื้นที่การศึกษาอย่างแท้จริง การอธิบายระเบียบวิธีเหล่านี้ในรายงานวิจัยอย่างละเอียดจะช่วยตอกย้ำความถูกต้องตามหลักวิชาการ²⁴

ขั้นตอนที่สี่คือการคำนวณและการวิเคราะห์ช่องว่าง (Discrepancy Analysis) เมื่อได้ข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ข้อมูลเหล่านั้นจะถูกนำมาคำนวณหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของทั้งสองสภาพ จากนั้นจึงนำค่าเฉลี่ยเข้าสูตร รายข้อ การจัดลำดับความต้องการจำเป็นใช้วิธีนำค่าเฉลี่ยของ รวมทั้งชุดข้อมูลมาเป็นจุดตัด (Cut-off Point) ข้อรายการใดที่มีค่าคำนวณสูงกว่าค่าเฉลี่ยของชุดข้อมูล ถือเป็นความต้องการจำเป็นระดับเร่งด่วนที่องค์กรต้องนำมาเป็นโจทย์หลักในการพัฒนานวัตกรรม หากค่าการคำนวณออกมาเป็นค่าลบ หมายความว่าสภาพการปฏิบัติจริงสูงกว่าความคาดหวัง ซึ่งแสดงว่าจุดนั้นไม่ใช่ปัญหาที่ต้องนำมาพัฒนา¹⁷

ลำดับที่	ประเด็นการประเมินทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก	สภาพที่คาดหวัง (I)	สภาพปัจจุบัน (D)	I−D	PNImodified​	ลำดับความสำคัญ
1	การบูรณาการเครื่องมือ AI ในกิจกรรมการเรียนรู้	4.60	2.80	1.80	0.643	1
2	การออกแบบแผนการเรียนรู้เชิงรุกที่เน้นสมรรถนะ	4.75	3.20	1.55	0.484	2
3	การวัดและประเมินผลตามสภาพจริง	4.80	3.50	1.30	0.371	3
4	การให้ข้อมูลป้อนกลับแบบสร้างสรรค์ (Feedback)	4.70	3.80	0.90	0.237	4
5	การจัดการเรียนรู้เพื่อตอบสนองความแตกต่าง	4.45	3.60	0.85	0.236	5

จากตารางข้อมูลเชิงจำลองข้างต้น พบว่าค่าเฉลี่ย รวมคือ 0.394²⁹ ประเด็นที่ 1 และ 2 มีค่าสูงกว่าค่าเฉลี่ยรวม จึงถือเป็นความต้องการจำเป็นเร่งด่วน ข้อมูลเชิงลึกนี้ชี้ให้เห็นว่า แม้ครูอาจจะสามารถให้ข้อมูลป้อนกลับได้ในระดับที่น่าพอใจ แต่ในด้านการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์มาบูรณาการนั้น ครูยังขาดความพร้อมอย่างรุนแรง

ขั้นตอนสุดท้ายคือการวิเคราะห์สาเหตุ (Cause Analysis) และการกำหนดแนวทางแก้ไข (Solution Development) ตัวเลขสถิติเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอในการอธิบายปรากฏการณ์ทางสังคม ศึกษานิเทศก์ควรใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed-Methods) โดยนำประเด็นที่มี สูงสุด ไปเป็นประเด็นหลักในการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) หรือการสนทนากลุ่ม (Focus Group) กับผู้บริหารสถานศึกษาและครูแกนนำ เพื่อขุดลึกลงไปถึงรากเหง้าของปัญหา (Root Cause) ความเข้าใจอย่างถ่องแท้นี้จะนำไปสู่การ “คิดค้น” นวัตกรรมการนิเทศที่สอดรับกับบริบทและสามารถปรับเปลี่ยนสถานการณ์ได้อย่างแท้จริง⁹

การบูรณาการ PNI เข้ากับกระบวนการวิจัยและพัฒนา (R&D) สำหรับวิทยฐานะเชี่ยวชาญ

เมื่อข้อมูล PNI ได้สะท้อนภาพช่องว่างความจำเป็นอย่างชัดเจน ภารกิจต่อไปคือการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อถมช่องว่างนั้น กระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) เป็นระเบียบวิธีที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการขอวิทยฐานะเชี่ยวชาญ เนื่องจากแสดงให้เห็นถึงวัฏจักรของการพัฒนาที่สมบูรณ์แบบตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็น 4 ระยะหลัก (4 Phases of R&D)⁷:

ระยะที่ 1: การวิจัยเพื่อศึกษาความต้องการจำเป็น (Research 1) เป็นช่วงเวลาที่ศึกษานิเทศก์นำกระบวนการประเมิน มาใช้รวบรวมข้อมูลบริบทและระบุประเด็นปัญหาสำคัญ ดังที่ได้อธิบายไว้ในหัวข้อก่อนหน้า ผลผลิตของระยะนี้คือข้อค้นพบที่เป็นข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์เกี่ยวกับการปฏิบัติงานของครูและการนิเทศของสถานศึกษา

ระยะที่ 2: การพัฒนารูปแบบการนิเทศหรือนวัตกรรม (Development 1) ศึกษานิเทศก์นำข้อค้นพบจากระยะที่ 1 มาออกแบบร่างนวัตกรรมหรือโมเดลการนิเทศ ในการนำเสนอผลงานระดับเชี่ยวชาญ ผู้วิจัยควร “คิดค้น” รูปแบบการนิเทศขึ้นมาใหม่ โดยกำหนดโครงสร้างและให้ชื่อที่เป็นเอกลักษณ์ (เช่น PAREF Model) องค์ประกอบของรูปแบบการนิเทศที่แสดงความลุ่มลึกทางวิชาการต้องประกอบด้วย 5 ส่วนสำคัญ ได้แก่ 1) หลักการและแนวคิดพื้นฐาน 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) ระบบกลไกและกระบวนการนิเทศ (Syntax) ซึ่งเป็นแก่นแท้ของความเป็นนวัตกรรม 4) เงื่อนไขความสำเร็จที่เอื้อต่อการนำไปใช้ และ 5) แนวทางการวัดและประเมินผล รูปแบบที่ร่างขึ้นนี้ต้องผ่านการตรวจสอบความเหมาะสมและเป็นไปได้จากผู้ทรงคุณวุฒิ (Connoisseurship) ก่อนนำไปใช้²⁵

ระยะที่ 3: การทดลองใช้นวัตกรรม (Research 2) เป็นการนำรูปแบบการนิเทศที่ผ่านการปรับปรุงแล้วไปทดลองใช้จริงกับกลุ่มเป้าหมายในสถานศึกษา การทดลองใช้นี้ต้องมีการควบคุมบริบทและมีการเก็บรวบรวมข้อมูลทั้งก่อนและหลังการใช้นวัตกรรมอย่างเป็นระบบ

ระยะที่ 4: การประเมินและปรับปรุงนวัตกรรม (Development 2) เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อประเมินผลกระทบ (Impact) ที่นวัตกรรมมีต่อสมรรถนะของครู และผลลัพธ์ที่ตกทอดไปยังคุณภาพของผู้เรียน การประเมินในระยะนี้จะเป็นเครื่องพิสูจน์คุณสมบัติ “การปรับเปลี่ยน” (Transform) ของตัวนวัตกรรม ว่าสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างได้อย่างเป็นรูปธรรมหรือไม่⁷

การประยุกต์ใช้ทฤษฎีสากลเพื่อการ “คิดค้นและปรับเปลี่ยน” นวัตกรรมการนิเทศ

การแสดงให้คณะกรรมการเห็นถึงความแตกฉานในหลักวิชาการ (Academic Soundness) เป็นปัจจัยชี้ขาดในการประเมินวิทยฐานะ ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญควรบูรณาการผลการประเมิน PNI เข้ากับกรอบแนวคิดการนิเทศชั้นนำระดับสากล เพื่อออกแบบนวัตกรรมที่มีรากฐานทางทฤษฎีที่แข็งแกร่ง ต่อไปนี้คือกรณีศึกษาทางวิชาการและการประยุกต์ใช้ในการสร้างผลงาน:

1. การคิดเชิงออกแบบเพื่อยกระดับวิชาชีพครู (Design Thinking in Professional Development)

ทฤษฎีการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ซึ่งริเริ่มและพัฒนาโดยมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางในฐานะเครื่องมือแก้ปัญหาที่ยึดผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง (Human-Centered Design) กระบวนการนี้ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ Empathize (การทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง), Define (การระบุปัญหา), Ideate (การระดมความคิด), Prototype (การสร้างต้นแบบ), และ Test (การทดสอบ)³

ในงานวิจัยร่วมสมัยระดับนานาชาติ กระบวนการ Needs Assessment ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ในขั้นตอน Empathize และ Define งานวิจัยในกลุ่มโรงเรียน K-12 พื้นที่ชนบทของสหรัฐอเมริกา แสดงให้เห็นว่าการใช้การประเมินความต้องการแบบผสมผสาน (Mixed-Methods Needs Assessment) ทำให้ผู้บริหารการศึกษาสามารถระบุช่องว่างการเข้าถึงการพัฒนาวิชาชีพที่สัมพันธ์กับบริบทเชิงพื้นที่ได้อย่างแม่นยำ³⁰ ศึกษานิเทศก์สามารถประยุกต์ใช้ทฤษฎีนี้โดยการ “คิดค้น” รูปแบบการนิเทศที่บูรณาการค่า เข้าสู่กระบวนการ Design Thinking เมื่อวิเคราะห์ข้อมูล PNI จนทราบว่าสมรรถนะใดของครูที่เป็นวิกฤต ศึกษานิเทศก์จะไม่สั่งการแบบบนลงล่าง แต่จะทำงานในฐานะผู้อำนวยความสะดวก เพื่อร่วมกับครู (Co-creation) ในการระดมสมอง (Ideate) สร้างสื่อหรือกลยุทธ์การสอนต้นแบบ (Prototype) และนำไปทดลองสอนจริง (Test) กระบวนทัศน์นี้นับเป็นการ “ปรับเปลี่ยน” วัฒนธรรมการนิเทศจากการประเมินผล ไปสู่การสร้างพื้นที่นวัตกรรมร่วมกัน (Collaborative Innovation Space) อย่างแท้จริง³

2. การนิเทศแบบชี้แนะทางวิทยาการสอนเชิงวัฏจักร (Instructional Coaching Cycles)

โมเดล Instructional Coaching ที่ถูกเผยแพร่อย่างกว้างขวางโดย Jim Knight เป็นกระบวนการพัฒนาศักยภาพครูผ่านวัฏจักรการทำงานร่วมกันบนฐานของความไว้วางใจ (Partnership Principles) วัฏจักรนี้ประกอบด้วย 3 ระยะ คือ การวางแผนก่อนการสังเกต (Plan/Pre-observation), การสอนและการสังเกตแบบไม่ประเมินค่า (Teach/Observation), และการสะท้อนคิดหลังการสอน (Debrief/Post-observation)³⁶

ในต่างประเทศ การประเมินความต้องการจำเป็นถือเป็นหัวใจสำคัญก่อนเริ่มวัฏจักรการโค้ช ผู้นำทางการศึกษาใช้การประเมินเพื่อวิเคราะห์ทักษะย่อยที่ครูต้องการก่อนเข้าสู่การโค้ชรายบุคคล³⁹ ศึกษานิเทศก์ที่มุ่งหวังวิทยฐานะเชี่ยวชาญ อาจสร้างสรรค์ “โมเดลวัฏจักรการโค้ชเชิงรุกอิงข้อมูล” (Data-Driven Proactive Coaching Cycle) โดยใช้ข้อมูล ในระดับสถานศึกษา เพื่อวิเคราะห์ข้อบกพร่องระดับกลุ่มและระดับบุคคล จากนั้นจึงสร้างคู่มือกระบวนการโค้ชที่มีทิศทางมุ่งเน้นไปที่เป้าหมายที่ PNI ระบุไว้ นวัตกรรมในลักษณะนี้จะช่วยเปลี่ยนกรอบความคิดของโรงเรียนจากการนิเทศเพื่อการตรวจสอบ (Evaluative Observation) ไปสู่วัฒนธรรมการโค้ชเพื่อการเติบโตอย่างต่อเนื่อง (Culture of Continuous Growth and Iteration) ซึ่งตอบสนองนิยามของการสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง⁴²

3. การนิเทศแบบคลินิกอิงข้อมูลเชิงประจักษ์ (Data-Driven Clinical Supervision)

การนิเทศแบบคลินิกมีรากฐานมาจากการฝึกปฏิบัติงานทางการแพทย์ มุ่งเน้นการสร้างความเป็นอิสระและพัฒนาทักษะวิชาชีพผ่านหน้าที่ 3 ประการตาม Proctor Model ได้แก่ หน้าที่เชิงประเมินผล (Formative), หน้าที่เชิงฟื้นฟู (Restorative), และหน้าที่เชิงมาตรฐาน (Normative)⁴⁵ ต่อมาแนวคิดนี้ถูกปรับบริบทเข้าสู่การศึกษา โดยเน้นการพิจารณาพฤติกรรมในชั้นเรียนอย่างละเอียด การวินิจฉัยปัญหา และการให้ข้อมูลย้อนกลับทางคลินิกเพื่อกระตุ้นการพัฒนาตนเอง⁴⁷

งานวิจัยด้านการศึกษาทางการแพทย์ชี้ให้เห็นว่า การนิเทศแบบคลินิกจะมีประสิทธิภาพสูงสุดก็ต่อเมื่อผู้นิเทศเข้าใจความต้องการและจุดอ่อนที่แท้จริงของผู้รับการนิเทศอย่างถ่องแท้ก่อนเริ่มกระบวนการ⁴⁵ ในฐานะผู้วิจัย ศึกษานิเทศก์สามารถ “คิดค้น” นวัตกรรมที่เชื่อมโยงผล เข้ากับขั้นตอนการนิเทศแบบคลินิก โดยใช้ผล PNI เสมือน “ผลการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ” (Diagnostic Baseline) ทำให้ศึกษานิเทศก์สามารถตั้งสมมติฐานเกี่ยวกับการสอนของครูได้อย่างแม่นยำ และออกแบบชุดคำถามหรือข้อเสนอแนะเชิงคลินิกที่มุ่งตรงไปยังประเด็นวิกฤตได้โดยไม่สูญเสียทรัพยากรเวลา⁵⁰

4. การนิเทศแบบอิงความแตกต่างเพื่อแก้ปัญหาเชิงระบบ (Differentiated Supervision)

ทฤษฎี Differentiated Supervision ของ Allan Glatthorn ตั้งอยู่บนปรัชญาที่ว่า ครูคือผู้ประกอบวิชาชีพที่มีวุฒิภาวะ ประสบการณ์ และความพร้อมที่แตกต่างกัน ดังนั้นกระบวนการนิเทศจึงไม่ควรใช้แนวทางเดียวสำหรับทุกคน (One-Size-Fits-All) แต่ต้องมีทางเลือก (Options) ที่หลากหลาย เช่น การพัฒนาตนเอง (Self-Directed), การสังเกตการณ์แบบเข้มข้น (Intensive Observation), และการร่วมมือกับเพื่อนครู (Peer/Team-Directed)⁵¹

การจะแบ่งกลุ่มครูเพื่อรับทางเลือกการนิเทศที่เหมาะสมนั้น จำเป็นต้องมีกลไกคัดกรองที่มีความน่าเชื่อถือ ศึกษานิเทศก์ระดับเชี่ยวชาญสามารถบูรณาการเทคนิค PNI เข้ากับทฤษฎีนี้ เพื่อสร้าง “ระบบจัดกลุ่มการนิเทศอัจฉริยะ” (Smart Supervision Routing System) โดยใช้ค่าทางคณิตศาสตร์เป็นเกณฑ์ตัดสิน ตัวอย่างเช่น ครูที่มีคะแนนสภาพปัจจุบัน (D) สูงอยู่แล้ว และมีค่า ต่ำมาก จะถูกจัดสรรให้เข้าสู่กระบวนการนิเทศแบบ Self-Directed เพื่อเสริมความเป็นผู้นำทางวิชาการ ในทางกลับกัน หากผลวิเคราะห์แสดงค่า ในระดับสูงอย่างวิกฤต ระบบจะจัดให้ครูกลุ่มนั้นเข้าสู่โหมด Intensive Observation หรือ Coaching Model ทันที การสร้างสรรค์ระบบเช่นนี้ เป็นการแก้ปัญหาภาระงานที่ล้นมือของศึกษานิเทศก์ผ่านการบริหารทรัพยากรบุคคลเชิงระบบ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงภาวะผู้นำทางวิชาการขั้นสูงและสมรรถนะในการบริหารการเปลี่ยนแปลง⁵¹

5. การบูรณาการแพลตฟอร์มดิจิทัล (Digital Performance Management)

ในยุคปัจจุบัน นวัตกรรมไม่จำเป็นต้องจำกัดอยู่เพียงรูปแบบหรือกระบวนการ แต่สามารถผสานรวมกับเทคโนโลยีดิจิทัล งานวิจัยต่างประเทศนำเสนอการใช้เครื่องมือประยุกต์เช่น Smart Apps Creator เพื่อพัฒนาระบบการประเมินสมรรถนะและการนิเทศครู การย้ายฐานการทำงานจากเอกสาร (Paper-based) ไปสู่แอปพลิเคชัน ทำให้เกิดวงจรการสื่อสารแบบตอบสนองทันที (Real-time Feedback) เพิ่มความโปร่งใส และสร้างวัฒนธรรมความรับผิดชอบร่วมกัน (Mutual Accountability)⁵⁴ ศึกษานิเทศก์อาจพัฒนาระบบการเก็บข้อมูล ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อนำไปประมวลผลเป็นแดชบอร์ด (Dashboard) ที่แสดงจุดอ่อนของโรงเรียนแบบเรียลไทม์ ซึ่งจัดเป็นนวัตกรรมที่ปรับเปลี่ยนระบบนิเวศการทำงานในภาพรวมได้อย่างมีนัยสำคัญ

กลยุทธ์การจัดทำผลงานทางวิชาการและการนำเสนอผ่านระบบ DPA (ว11/2564)

เมื่อกระบวนการวิจัย พัฒนา และทดลองใช้นวัตกรรมเสร็จสมบูรณ์ ความท้าทายสุดท้ายคือการถ่ายทอดองค์ความรู้เหล่านั้นลงในรายงานและการนำเสนอผ่านระบบ DPA (Digital Performance Appraisal) ภายใต้เกณฑ์ ว11/2564 การประเมินด้านที่ 3 (ผลการปฏิบัติงานและผลงานทางวิชาการ) มีคะแนนเต็ม 100 คะแนน และผู้ขอรับการประเมินจะต้องได้รับคะแนนจากกรรมการแต่ละท่านไม่ต่ำกว่าร้อยละ 75⁴ ดังนั้น การสื่อสารผลงานจึงต้องมีความเป็นมืออาชีพและตรงตามรูบริคการประเมินอย่างเคร่งครัด

การสังเคราะห์รายงานผลงานทางวิชาการ (Academic Report Formulation)

รายงานวิจัยต้องจัดทำขึ้นด้วยความประณีตระดับสูง เพื่อให้ครอบคลุมองค์ประกอบคะแนนดังต่อไปนี้:

• ความถูกต้องตามหลักวิชาการ (20 คะแนน): คณะกรรมการชุดที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ทรงคุณวุฒิระดับเชี่ยวชาญ¹² จะพิจารณาความเข้มงวดของระเบียบวิธีวิจัย ผู้วิจัยต้องอธิบายกระบวนการสุ่มตัวอย่าง การหาค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือทางสถิติ (IOC, Cronbach’s Alpha) และที่สำคัญคือการอธิบายการเลือกใช้สูตร พร้อมอ้างอิงถึงต้นฉบับทางวิชาการ การทบทวนวรรณกรรมต้องมีความทันสมัย บูรณาการทฤษฎีจากต่างประเทศ และอ้างอิงตามรูปแบบสากล (เช่น APA Style 7th Edition) โดยไม่มีข้อบกพร่อง⁴
• การคิดค้น ปรับเปลี่ยน และระดับการปฏิบัติที่คาดหวัง (15 คะแนน): นี่คือหัวใจของการประเมินวิทยฐานะเชี่ยวชาญ รายงานจะต้องมีหัวข้อที่ระบุอย่างแจ่มแจ้งว่า นวัตกรรมหรือรูปแบบการนิเทศที่วิจัยขึ้นนั้น มีการ “คิดค้น” แง่มุมใดที่ถือเป็นของใหม่ และนวัตกรรมนั้นได้เข้าไป “ปรับเปลี่ยน” โครงสร้างหรือกระบวนการเรียนรู้ของครูในระดับเขตพื้นที่หรือสถานศึกษาให้แตกต่างจากแนวปฏิบัติเดิม (Status Quo) อย่างไร การซ่อนประเด็นเหล่านี้ไว้ในเนื้อหาทั่วไปอาจทำให้กรรมการไม่เห็นภาพความเชี่ยวชาญที่ชัดเจน⁴
• ความสมบูรณ์ของเนื้อหา (10 คะแนน): รายงานควรมีการเรียบเรียงที่ลื่นไหล เชื่อมโยงบริบทของปัญหา (ซึ่งได้จากผล PNI) เข้ากับวัตถุประสงค์ของการสร้างนวัตกรรม และสรุปผลด้วยความแม่นยำ
• ประโยชน์และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น (50 คะแนน): ส่วนที่มีคะแนนน้ำหนักสูงสุด การรายงานผลจะต้องไม่จบเพียงแค่ว่าครูพึงพอใจ หรือครูสามารถจัดการเรียนรู้ได้ดีขึ้น แต่ต้องนำเสนอสายโซ่ผลกระทบ (Impact Chain) ให้ครบถ้วน เริ่มจาก 1) ประสิทธิภาพของกระบวนการนิเทศที่เกิดขึ้นจากนวัตกรรม 2) การเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมหรือสมรรถนะการสอนของครู และ 3) ผลกระทบขั้นสุดท้าย (Ultimate Impact) ที่ส่งตรงถึงคุณภาพของผู้เรียน ไม่ว่าจะเป็นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น ผลงานเชิงประจักษ์ของผู้เรียน หรือทักษะสมรรถนะที่จับต้องได้⁴ นอกเหนือจากนั้น ต้องระบุถึงการนำผลงานไปขยายผล (Transferability) เพื่อสร้างประโยชน์ต่อความก้าวหน้าในวงวิชาชีพ⁷

การออกแบบไฟล์วีดิทัศน์นำเสนอผลลัพธ์ (Video Presentation Blueprint)

เกณฑ์ใหม่ของ ก.ค.ศ. ให้ความสำคัญกับประจักษ์พยานเชิงสภาพจริง วีดิทัศน์ที่สะท้อนระดับวิทยฐานะเชี่ยวชาญ ไม่ใช่การนำเสนอเพียงภาพการจัดการประชุม หรือการยืนบรรยายหน้าชั้นเรียน แต่ต้องเป็นสื่อที่ทรงพลังในการถ่ายทอดการ “ปรับเปลี่ยน” (Transformation) โดยควรมีโครงสร้างดังนี้:

• บริบทและวิกฤตของปัญหา (Before): เริ่มต้นด้วยการนำเสนอสรุปข้อมูลเชิงประจักษ์จากผลการวิเคราะห์ PNI เพื่อแสดงให้เห็นว่าจุดบกพร่องที่จำเป็นต้องพัฒนานั้นคืออะไร
• กระบวนการนวัตกรรม (Process): นำเสนอกระบวนการนำรูปแบบการนิเทศที่คิดค้นขึ้นใหม่ไปใช้ในบริบทจริง แสดงบทบาทของศึกษานิเทศก์ในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่กำลังโค้ชหรือสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ครู⁵⁶
• ผลกระทบเชิงประจักษ์ (After & Impact): ตัดสลับภาพพฤติกรรมในชั้นเรียนที่เปลี่ยนแปลงไป ภาพของนักเรียนที่กำลังเรียนรู้ผ่านกระบวนการเชิงรุก (Active Learning) ซึ่งเป็นผลพลอยได้จากการที่ครูนำนวัตกรรมการนิเทศไปปรับใช้ รวมถึงการแทรกกราฟเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ หรือบทสัมภาษณ์สั้นๆ ของครูที่สะท้อนถึงการเติบโตทางวิชาชีพ การนำเสนอที่เน้นผลกระทบต่อผู้เรียนและสถานศึกษาอย่างชัดเจน จะตอบโจทย์เกณฑ์การสร้างความเปลี่ยนแปลงของ ก.ค.ศ. อย่างสมบูรณ์⁵⁶

บทสรุปแห่งการเป็นนวัตกรทางการศึกษา

การยกระดับวิชาชีพสู่ “ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ” ในยุคของการประเมินแบบ ว11/2564 ไม่ใช่เพียงการสะสมผลงานการอบรมสั่งการ หรือการนำคู่มือที่มีอยู่เดิมมารายงานผล แต่คือการท้าทายตนเองให้ก้าวข้ามขีดจำกัดของการเป็นผู้แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า สู่การเป็นนวัตกรทางวิชาการ (Academic Innovator) ที่มีวิสัยทัศน์ในการมองเห็นรอยรั่วของระบบการจัดการศึกษา และมีศักยภาพในการ “คิดค้นและปรับเปลี่ยน” เพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงระดับมหภาค⁶

รากฐานที่แข็งแกร่งที่สุดของการสร้างนวัตกรรมระดับเชี่ยวชาญ คือการเริ่มต้นด้วยการวิเคราะห์ปัญหาอย่างถูกต้อง ปราศจากอคติ และมีความเป็นวิทยาศาสตร์ การประยุกต์ใช้เทคนิคการประเมินความต้องการจำเป็นด้วยดัชนี คือกลไกเชิงตัวเลขที่ทรงอานุภาพ มอบหลักฐานเชิงประจักษ์ที่แน่นหนาในการชี้เป้าความวิกฤตของช่องว่างทางทักษะ¹⁷ เมื่อกระบวนการวิเคราะห์อันแยบคายนี้ ถูกนำไปหล่อหลอมรวมกับทฤษฎีการนิเทศและการพัฒนาวิชาชีพระดับสากล ไม่ว่าจะเป็น Instructional Coaching, Clinical Supervision, Differentiated Supervision หรือ Design Thinking ศึกษานิเทศก์จะสามารถรังสรรค์รูปแบบการนิเทศรูปแบบใหม่ที่ทรงพลัง สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืนต่อวัฒนธรรมการทำงานของครู และส่งมอบผลลัพธ์สุดท้ายที่เป็นคุณูปการสูงสุด นั่นคือการยกระดับคุณภาพผู้เรียนให้พร้อมเผชิญกับความท้าทายในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างแท้จริง²

Works cited

1. PA Live Talk ศึกษานิเทศก์ ทำ PA อย่างไร – Starfish Labz, https://www.starfishlabz.com/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B9%82%E0%B8%AD/550-pa-live-talk-%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B8%81%E0%B9%8C-%E0%B8%97%E0%B8%B3-pa-%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A3
2. A GUIDE TO IMPLEMENTING INSTRUCTIONAL COACHING – BetterLesson, https://info.betterlesson.com/hubfs/Collateral/Whitepapers/Whitepaper_A_Guide_To_Implementing_Instructional_Coaching.pdf
3. GUIDELINES FOR ENHANCING DESIGN THINKING FOR STUDENT TEACHERS | Journal of Education and Innovation – ThaiJo, https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/279160
4. ตามหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา – ก.ค.ศ., https://otepc.go.th/images/00_YEAR2566/03_PV1/%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B9%87%E0%B8%9A_%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1_25_%E0%B8%A1.%E0%B8%84._66/1222/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2_1_-_5_%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%9A_1222_%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9A_68.pdf
5. 1934 / 2567 หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิ, https://circular.otepc.go.th/files/L1934-2567_OCR.pdf
6. คู่มือการดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการปร – ก.ค.ศ., https://otepc.go.th/images/00_YEAR2564/03_PV1/3Mv11-2564.pdf
7. แนวทางการเลือกหัวข้อวิจัยวิทยฐานะเชี่ยวชาญ (วPA): กลยุทธ์ “คิดค้น ปรับเปลี่ยน” เพื่อพิชิตใจกรรมการ สำหรับครู ศึกษานิเทศก์ และผู้บริหาร » – Digital Learning Classroom, https://krukob.com/web/news-158/
8. แนวทางการจัดทำรายงานผลการปฏิบัติงานและการวิเคราะห์กรณีศึกษาเพื่อขอรับการประเมินวิทยฐานะศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ » – Digital Learning Classroom, https://krukob.com/web/sv-43/
9. แนวคิด และทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการสำรวจความต้องการและความคาดหวัง, https://dusitpoll.dusit.ac.th/KB/2021/594/
10. ชวนทำวิจัย “ความต้องการจำเป็น” ด้วยสถิติ PNI ไม่ยากอย่างที่คิด คุณก็ทำได้! (ตอนแรก) – Salika.co, https://www.salika.co/2020/08/12/priority-needs-index-part-1/
11. แนวทางการปรับเกณฑ์การตัดสินตามหลักเกณฑ์และวิธีการให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษามีวิทยฐานะและเลื่อนวิทยฐานะ (ว 9 – ว 11/2564) » – Digital Learning Classroom, https://krukob.com/web/dpa-7/
12. ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ – หลักเกณฑ์และวิธีการ, https://sites.google.com/mattayom31.go.th/v17/%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%98%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3
13. แนวทำงกำรด ำเนินกำร – Thainame.net, http://www.thainame.net/pa_11_2564_handbook.pdf
14. (PDF) Design Thinking as a Crucial Needs Assessment for Developing Innovative Design Competency in Pre-Service Teachers’ Learning Management in Thailand – ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/396796562_Design_Thinking_as_a_Crucial_Needs_Assessment_for_Developing_Innovative_Design_Competency_in_Pre-Service_Teachers’_Learning_Management_in_Thailand
15. นวัตกรรมการนิเทศการศึกษา: จากทฤษฎีสู่การพัฒนารูปแบบและการปฏิบัติจริง » – Digital Learning Classroom, https://krukob.com/web/sv-44/
16. Developing Teachers’ Learning Empowerment by Design Thinking for Teachers in Educational Opportunity Expansion School in Thailand – Journal of Cultural Analysis and Social Change, https://jcasc.com/index.php/jcasc/article/download/1914/344
17. เครื่องมือวิเคราะห์ PNI Modified – Statsmartly, https://statsmartly.com/Pop/PNI.php
18. ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานระบบ, https://gsmis.snru.ac.th/e-thesis/file_att1/2023072664421229126_fulltext.pdf
19. การประเมินความต้องการจำเป็นด้านทักษะการวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู ด้วยดัชนี PNI modified | วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร – ThaiJo, https://so08.tci-thaijo.org/index.php/JMSSNRU/article/view/6046
20. ชวนทำวิจัย “ความต้องการจำเป็น” ด้วยสถิติ PNI ไม่ยากอย่างที่คิด คุณก็ทำได้! (ตอนจบ) – Salika.co, https://www.salika.co/2020/08/16/priority-needs-index-part-2/
21. เกณฑ์คะแนนจากแบบประเมินด้านที่ 3 ด้านผลงานทางวิชาการเพื่อให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำแหน่งครู เลื่อนเป็นวิทยฐานะครูเชี่ยวชาญ » – Digital Learning Classroom, https://krukob.com/web/v9-9/
22. The Training Curriculum Development for Supervising Teachers to Enhance Competency in Thai Language Communicative Management Using a Coaching Model Integrated with Artificial Intelligence | International Journal of Sociologies and Anthropologies Science Reviews – ThaiJO, https://so07.tci-thaijo.org/index.php/IJSASR/article/view/8494
23. Supervision Model Through Coaching and Mentoring for Enhancing Active Learning Instruction Competency of Elementary Teachers Und – Semantic Scholar, https://pdfs.semanticscholar.org/03e1/b93f7fe9975ea6487973d693a9fcde79abd1.pdf
24. Needs assessment of health literacy in drug abuse self-prevention behavior, https://journals.lww.com/jehp/fulltext/2025/07040/needs_assessment_of_health_literacy_in_drug_abuse.251.aspx
25. The Supervision Model to Promote Curriculum Administration Emphasizes Learner Competency of Schools under the Office of Primary Educational Service Area – ERIC, https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1463348.pdf
26. A Study of the Needs Assessment for Personnel Participation in the Internal Quality Assessment of Educational Institutions under the Chonburi Primary Educational Service Area Office | Journal of Graduate Research – ThaiJO, https://so02.tci-thaijo.org/index.php/banditvijai/article/view/280739
27. The Development of a Supervision Model for Educational Institution Quality Development Using Professional Learning Community Networks (PLCNs) in Thailand, https://articlegateway.com/index.php/JHETP/article/view/6065
28. การประเมินความต้องการจำเป็นของการส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ – ระบบบริการการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย – มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, https://gsmis.snru.ac.th/e-thesis/file_att1/2025081064421247129_fulltext.pdf
29. unknown_url
30. Teacher-Identified Needs-Driven Professional Development in Rural Education: Designing for Engineering and Interdisciplinary Integration – MDPI, https://www.mdpi.com/2227-7102/16/3/496
31. การประเมินความต้องการจำเป็นเพื่อพัฒนาความส – มหาวิทยาลัยศิลปากร, http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/5137/1/620620141.pdf
32. Digital Teaching Supervision Model of Educational Supervisors under the Office of Primary Educational Service Area in Northeaste – ERIC, https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1457083.pdf
33. THE DEVELOPMENT OF SUPERVISION MODEL USING PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITY TO ENHANCE 21ST CENTURY LEARNING MANAGEMENT POTENTIALS OF PRIVATE SCHOOL TEACHERS | Journal of Education and Innovation – ThaiJo, https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/242415
34. (PDF) Supervision Model Through Coaching and Mentoring for Enhancing Active Learning Instruction Competency of Elementary Teachers Under Office of the Basic Education Commission – ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/381966672_Supervision_Model_Through_Coaching_and_Mentoring_for_Enhancing_Active_Learning_Instruction_Competency_of_Elementary_Teachers_Under_Office_of_the_Basic_Education_Commission
35. The Development of a Supervision Model for Educational Institution Quality Development Using Professional Learning Community Networks (PLCNs) in Thailand – ProQuest, https://search.proquest.com/openview/0dcb2390d50de14aad2af78d17fa2486/1?pq-origsite=gscholar&cbl=766331
36. Instructional Coaching Strategies: 8 Evidence-Based Ways to Elevate Teaching – Kuraplan, https://www.kuraplan.com/blog/instructional-coaching-strategies
37. Jim Knight’s Needs Assessment for Instructional Coaches – Corwin, https://cdn-corwin-prod.corwin.com/default/docs/default-source/resources-documents/knight_the-ic-toolkit_needs-assessment-for-instructional-coaches.pdf?sfvrsn=4d2a4a40_1
38. INNOVATION CONFIGURATION Coaching and Induction 2023-2024, https://resources.finalsite.net/images/v1730335744/browardschoolscom/cksoabjar00hpwlyzkmb/coachingandinduction_24.pdf
39. Professional Development Guide: – ExcelinEd, https://excelined.org/wp-content/uploads/2024/06/Fundamentals-of-Literacy-Coaching-Module-3-Session-9-PD-Guide.pdf
40. A collaborative approach to professional development on inclusive practices aligned to preschool mandates | School-University Partnerships – Emerald Insight, https://www.emerald.com/sup/article/17/3/303/1232109/A-collaborative-approach-to-professional
41. Principal as Instructional Leader: Designing a Coaching Program That Fits | AdLit, https://www.adlit.org/topics/school-wide-reform/principal-instructional-leader-designing-coaching-program-fits
42. Instructional Coaching Assessment: A Complete Guide – 2gnoMe, https://home.2gno.me/post/instructional-coaching-assessment-guide
43. Building out coaching cycles – KickUp, https://www.kickup.co/blog/building-out-coaching-cycles
44. The Ultimate Guide for Instructional Coaching – Education Elements, https://www.edelements.com/instructional-coaching-guide
45. Enhancing clinical faculties’ knowledge, attitudes, and performance in clinical supervision: a workplace-based faculty development program using proctor’s model – PMC, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11998235/
46. “The nature of the beast called clinical supervision : needs assessment” by Tabassum Zehra – eCommons@AKU, https://ecommons.aku.edu/theses_dissertations/1244/
47. Clinical Supervision Process for Teachers | PDF | Evaluation – Scribd, https://www.scribd.com/doc/311184860/clinical-supervision-presentation-for-friday
48. Chapter 1 – Clinical Supervision and Professional Development of the Substance Abuse Counselor – NCBI Bookshelf, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK64848/
49. Clinical Supervision in Education: A Formative Framework for Enhancing Instruction and Professional Development, https://al-kindipublishers.org/index.php/ijllt/article/view/11472
50. (PDF) Clinical Supervision Model to Improve the Quality of Learning in Elementary School, https://www.researchgate.net/publication/366312898_Clinical_Supervision_Model_to_Improve_the_Quality_of_Learning_in_Elementary_School
51. Signs that Differentiated Supervision is Implemented to Improve Teacher Performance in Public Primary Schools in Iganga District, https://www.jriiejournal.com/wp-content/uploads/2023/07/JRIIE-7-3-010.pdf
52. differentiated supervision model: a way of improving school leadership in saudi arabia, http://eprints.iab.edu.my/v2/479/1/193.pdf
53. Differentiated Supervision Plan – Diocese of Erie, https://www.eriercd.org/images/pdf/diffsupplan.pdf
54. A Literature Review on Smart Apps Creator-Based Teacher Performance Management Model for Strengthening Supervision in Elementar – ASHA Publishing, https://journal.ashapublishing.co.id/index.php/ijae/article/download/117/190
55. การให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา – ก.ค.ศ., http://www.otepc.go.th/images/ArFong/powerpoint_%E0%B8%81%E0%B8%A8%E0%B8%88._%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%AD%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%99_18-19_june_2559/7._%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B8%9E%E0%B8%A3__%E0%B8%A5%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%A0%E0%B8%A2_%E0%B8%9C%E0%B8%8A%E0%B8%8A.%E0%B9%80%E0%B8%89%E0%B8%9E%E0%B8%B2%E0%B8%B0%E0%B8%94%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%84%E0%B8%A5_%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99_%E0%B8%81.%E0%B8%84.%E0%B8%A8..pdf
56. แนวทางการเขียนรายงานผลการปฏิบัติงาน ด้านที่ 1 และ ด้านที่ 2 เพื่อขอเลื่อนวิทยฐานะศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ » – Digital Learning Classroom, https://krukob.com/web/sv-42/
57. PA ๔/ศน. – อบจ.อำนาจเจริญ, https://www.amnatpao.go.th/upload/files/SrZMZyh6tqqPNyikiCv3GiWrZhgRr5wjORC0GxhB.pdf
58. หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา – ก.ค.ศ., https://otepc.go.th/images/00_YEAR2566/03_PV1/%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B9%87%E0%B8%9A_%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1_25_%E0%B8%A1.%E0%B8%84._66/0206.3%E0%B8%A7_1/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2_3.pdf

Comments

comments

Powered by Facebook Comments